Ένα πρόβλημα λιγότερο, αν και για την ώρα δεν φαίνεται «φως στον ορίζοντα» για το μεγαλύτερο και ουσιαστικό εμπόδιο, αυτό της εξασφάλισης χρηματοδότησης άνω των 350-400 εκατ. ευρώ, φέρεται να αντιμετωπίζει πλέον ο δημόσιο διαγωνισμός για την επέκταση της Λ. Κύμης προς την Εθνική Οδό. Σύμφωνα με πληροφορίες από κατασκευαστικούς όπως και νομικούς κύκλους, η προσφυγή που από το 2024 είχε καταθέσει στο Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) ο τοπικός Δήμος Ηρακλείου, φέρεται τελικά να έχει απορριφθεί από το Ανώτατο Δικαστήριο, με συνέπεια, τουλάχιστον σε αυτό το επίπεδο, να «ανάβει πράσινο» για τον διαγωνισμό.
Να τονίσουμε, πάντως, ότι δεν έχει γνωστοποιηθεί κάποια απόφαση για το θέμα, δεν υπάρχουν πληροφορίες για το σκεπτικό της ή τι περιλαμβάνει, οπότε, αναμένεται ο επίσημος «χρησμός» του ΣτΕ. Βέβαια, ακόμα κι αν το Δικαστήριο δεν έβαλε «πάγο» στην νομική διαδικασία, το ζήτημα της χρηματοδότησης παραμένει και μάλιστα έντονο. Για ένα οδικό έργο που θεωρήθηκε «ανάσα» για την Αθήνα και την Αττική Οδό, που όμως, λόγω της αύξησης των ροών, ίσως ήδη να είναι «ξεπερασμένο» μελετητικά.
Επιπρόσθετα, μετά από χρόνια που έχουν περάσει, και με το θέμα της χρηματοδότησης να είναι «στον αέρα», ερωτηματικά υπάρχουν και για το κατά πόσο οι εργοληπτικοί όμιλοι παραμένουν «ζεστοί» για την υπόθεση, με το υπ. Υποδομών και Μεταφορών σε κάθε ευκαιρία να δηλώνει ότι «δεν παρατάει το έργο», αλλά δεν έχει και λεφτά που περισσεύουν.
Τι ζητούσε ο Δήμος
Σημειώνεται ότι το έργο δημοπρατήθηκε το 2022 ως δημόσιο, έχει ανάδοχο το σχήμα ΤΕΡΝΑ – AKTOR (τότε ως ΤΕΡΝΑ, ΑΚΤΩΡ, Intrakat), αλλά έχει «μπλέξει» σε δικαστικές προσφυγές (του τοπικού Δήμου που θέλει τεχνική αλλαγή με σήραγγα στο σημείο που περνάει από τα όριά του για να μην «κόβει» την πόλη στα δύο) αλλά και σε προβλήματα χρηματοδότησης, όπως από καιρό έχουν αναφέρει από το αρμόδιο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
Υπενθυμίζεται πως ο Δήμος Ηρακλείου δεν ήταν αντίθετος στην κατασκευή της επέκτασης, θεωρεί το έργο αναγκαίο για το κυκλοφοριακό πρόβλημα της περιοχής. Ωστόσο, διεκδικούσε μεγαλύτερη υπογειοποίηση κατά περίπου 300-330 μέτρα, να επεκταθεί η Λεωφόρος Κύμης με «σκεπαστό» το κομμάτι της συνέχειας της λεωφόρου που θα διέρχεται από το Ηράκλειο ώστε να αποφευχθεί, όπως υποστηρίζεται, η διχοτόμηση της πόλης στο τμήμα αυτό και να αξιοποιηθούν ελεύθεροι χώροι για πράσινο, αθλητικούς – κοινόχρηστους χώρους κ.α..
Η δύσκολη «εξίσωση» της χρηματοδότησης και τα σενάρια
Προφανώς, εφόσον το ΣτΕ απέρριψε την προσφυγή, η δικαστική εξέλιξη θεωρείται θετική καθώς «βγαίνει ένα αγκάθι», πλην όμως, σε καμία περίπτωση δεν «ανοίγει τον δρόμο» για ραγδαίες εξελίξεις.
Το σημαντικότερο πρόβλημα παραμένει η εξεύρεση χρηματοδότησης, κι ενώ ήδη από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν «κλείσει οι κάνουλες» για παροχή κεφαλαίων που σχετίζονται με νέα δημόσια οδικά έργα στην Αττική. Με αυτά τα δεδομένα είναι ένα μεγάλο ερωτηματικό για το ποια περιθώρια υπάρχουν για ένταξη του project σε κάποιο χρηματοδοτικό πρόγραμμα (π.χ. ΕΣΠΑ, ΠΔΕ). Είναι από τα παράδοξα της ελληνικής πραγματικότητας ένα έργο υποδομής να προκηρύσσεται, να φτάνει να έχει ανάδοχο, αλλά να μην έχει καθοριστεί το πως θα πληρωθεί. Ωστόσο, από το υπουργείο πολλές φορές έχουν αναφέρει ότι ο δημοσιονομικός χώρος για αυτά τα έργα είναι… τουλάχιστον περιορισμένος.
Από κει και πέρα, όπως και άλλες φορές έχει αναδείξει το insider.gr, στο «τραπέζι έχουν πέσει» σενάρια (ή και… προσδοκίες) για επίλυση του χρηματοδοτικού προβλήματος μέσω της ένταξής του έργου σε μια οδική παραχώρησης. Και μια τέτοια, γεωγραφικά και τεχνικά, μπορεί να είναι η Αττική Οδός με επενδυτή – παραχωρησιούχο τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ. Βέβαια, μπορεί κατά καιρούς να έχουν ακουστεί τέτοια σενάρια για διάφορα έργα, να «κουμπώσουν» δηλαδή σε συμβάσεις παραχώρησης (μάλιστα γίνεται αναφορά στην ιδιαιτερότητα και του τμήματος Πάτρα – Πύργος που κατασκεύασαν οι ΤΕΡΝΑ, AKTOR, ΑΒΑΞ, που επανήλθε στην Ολυμπία Οδό) στις οποίες είναι κοντά γεωγραφικά, πλην όμως, αυτά τα εγχειρήματα έχουν επίσης «γρίφους» ή «γκρίζες ζώνες».
Θα έχουμε να κάνουμε με τροποποιήσεις (χρηματοοικονομικές κ.α.) των υφιστάμενων συμβάσεων, που θα πρέπει να λάβουν το «πράσινο φως» όχι μόνο του Ελληνικού Κοινοβουλίου αλλά και των Βρυξελλών που συνήθως αντιδρούν σε τέτοια μοντέλα, ενώ, πιθανόν, να έχουμε αντιδράσεις και από τον εγχώριο κατασκευαστικό ανταγωνισμό. Κατά πόσο, επίσης, είναι εφικτό το έργο από δημόσιο να μετατραπεί σε… αυτοχρηματοδοτούμενο, είναι και αυτό ένας «γρίφος» καθώς θα πρέπει να γίνει με νέον διαγωνισμό και άλλα δεδομένα.
Κατά συνέπεια, και εφόσον ευσταθούν οι πληροφορίες για απόρριψη της προσφυγής του Δήμου Ηρακλείου, παραμένει ως ιδιαίτερα δυσεπίλυτο πρόβλημα η εξασφάλιση χρηματοδότησης. Να σημειωθεί, επιπρόσθετα, ότι το έργο είχε σχεδιαστεί με προ ετών μελέτες, ενώ από τότε το κυκλοφοριακό έχει επιδεινωθεί στο Λεκανοπέδιο και η ίδια η Αττική Οδός έχει «φρακάρει» με συνεχή αύξηση των ροών (εξ ου και γίνονται τοπικές παρεμβάσεις, όπως π.χ. στον Κόμβο Μεταμόρφωσης). Άρα, ίσως απαιτείται και τροποποίηση μελετών.
Να προσθέσουμε ότι με βάση τα τελευταία στοιχεία 6μήνου 2026 που γνωστοποίησε η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η μέση ημερήσια κίνηση των οχημάτων στον αυτοκινητόδρομο της Αττικής Οδού παρουσίασε ετήσια αύξηση κατά 2,4% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους, με τον μέσο ημερήσιο αριθμό διελεύσεων (ADT) να διαμορφώνεται σε περίπου 290.775 (από 283,9 χιλ. στο 6μηνο 2025). Και προφανώς, η επέκταση της Λ. Κύμης συνδέεται και με την Αττική οδό καθώς θα ήταν η πρώτη μεγάλη προέκταση του αυτοκινητόδρομου μετά από χρόνια με στόχο να «δώσει ανάσες» σε αυτόν.
Το «παγωμένο» έργο και τα οφέλη
Σε κάθε περίπτωση, πάντως, στην αγορά εκτιμούσαν ότι το έργο «Ολοκλήρωση Λ. Κύμης στο τμήμα: Αττική Οδός (Α/Κ Κύμης) έως τον Κόμβο της Καλυφτάκη στην Εθνική Οδό» είναι σημαντικό καθώς θα εξυπηρετεί μέση ημερήσια κυκλοφορία 35.000 οχημάτων την ημέρα, τα οποία θα διακινούνται μεταξύ του κέντρου της Αθήνας (περιλαμβανομένων των περιοχών Ψυχικού, Χαλανδρίου, Αμαρουσίου) και της εθνικής οδού Αθηνών – Λαμίας, βόρεια της Κηφισιάς.
Μαζί με άλλα έργα που είτε προγραμματίζονται είτε είναι στα σχέδια, όπως τον τριπλό κόμβο Σκαραμαγκά (ανάδοχος ΜΕΤΚΑ, Δομική Κρήτης), τη Σήραγγα Ηλιούπολης (πρότυπη πρόταση των ΤΕΡΝΑ, ΑΒΑΞ, AKTOR), τον άξονα Ελευσίνα – Οινόφυτα (πρόταση της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ), η επέκταση της Λ. Κύμης εντάσσονταν στο «πακέτο» με τις βασικές οδικές παρεμβάσεις που εξετάζονται για την αντιμετώπιση του κυκλοφοριακού προβλήματος της Αττικής. Η διάρκεια των εργασιών έχει υπολογιστεί σε 48 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης.
Η επέκταση της λεωφόρου Κύμης προβλέπονταν να ξεκινά από τον ομώνυμο κόμβο της Αττικής Οδού και θα καταλήγει, μετά από σχεδόν 3,8 χλμ., στον κόμβο Καλυφτάκη της εθνικής οδού στην Κάτω Κηφισιά, προσφέροντας εναλλακτική δίοδο και συμβάλλοντας στην αποσυμφόρηση της κορεσμένης Αττικής Οδού και ιδίως του κόμβου της Μεταμόρφωσης. Το έργο θα περιλαμβάνει μία σήραγγα υπόγειας εξόρυξης 1,25 χλμ. και μία σήραγγα με τη μέθοδο cut and cover 1,15 χλμ..
Το τελευταίο κομμάτι του δρόμου (1 χλμ.) είναι σε ανοιχτή οδοποιία και περιλαμβάνει έναν ανισόπεδο κόμβο στο υφιστάμενο βιομηχανικό πάρκο στην περιοχή της Λυκόβρυσης. Στο έργο περιλαμβάνονται επίσης η διευθέτηση του ρέματος Πύρνας για την αντιπλημμυρική θωράκιση της περιοχής, η αποκατάσταση των τοπικών οδικών δικτύων σε μήκος 2 χλμ., συνδέσεις με τοπικά δίκτυα μέσω ισόπεδων κόμβων, αποχετευτικά έργα και έργα πρασίνου περίπου 30 στρεμμάτων.
